"Kanon buddyjski - jego powstanie i rozwój" - Marek Mejor

15 marca 2002. Godzina 17.00. Aula Książnicy Pomorskiej (III piętro starego budynku).

Profesor Marek Mejor jest kierownikiem Zakładu Azji Południowej oraz Pracowni Studiów nad Buddyzmem w Instytucie Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Wybitny znawca orientu i buddyzmu jest autorem licznych prac naukowych, książek oraz publikacji popularnonaukowych.

Budda nie pozostawił po sobie żadnego pisanego świadectwa. Wiadomości o życiu i działalności Mistrza, o jego doktrynie, o regule zakonnej i dziejach Zakonu, czerpiemy przede wszystkim z pism tzw. Kanonu palijskiego. Zredagowany w języku palijskim (pali ), czyli średnioindyjskim języku, tzw. prakrycie, ostatecznie zapisany w I w. przed Chr. na Cejlonie, kanon pism szkoły therawadinów zachował się do naszych czasów w całości i jest najstarszym i najkompletniejszym przekazem tradycji buddyjskiej. Obok kanonu palijskiego zachowały się większe lub mniejsze fragmenty pism kanonicznych innych szkół zredagowanych w sanskrycie. Teksty sanskryckie odkryto w ruinach klasztorów w Azji Centralnej oraz w niektórych klasztorach Tybetu. Ponadto cały kanon zachował się w przekładach na język chiński i tybetański.

Obecnie można wyróżnić trzy główne kręgi buddyzmu żywe w krajach Azji:

a) buddyzm "południowy" (tzw. "mały wóz",hinajana), reprezentowanego przez szkołę therawada (dosł. "doktryna starszych"), posługującą się kanonem pism w języku palijskim, rozpowszechniony w Sri Lance (Cejlon) i w krajach Azji Południowo-Wschodniej (Birma, Tajlandia, Laos);

b) buddyzm "dalekowschodni" (tzw. "mały wóz", mahajana), posługuje się kanonem pism w języku chińskim i rozpowszechniony jest w Chinach, Korei, Japonii (częściowo w Wietnamie);

c) buddyzm "północny" , zwany buddyzmem tybetańskim lub popularnie lamaizmem (od wyrazu bla-ma," starszy; duchowny buddyjski wyższej rangi"), posługuje się kanonem pism w języku tybetańskim, rozpowszechnionym w Tybecie, Mongolii, Buriacji oraz w krainach himalajskich (Ladakh, Nepal, Sikkim, Bhutan).